„Wędrówka przez kwantową Krainę Czarów” z prof. Paulem Daviesem
15 października 2026 roku Uniwersytet Szczeciński gościł z wykładem „Wędrówka przez kwantową Krainę Czarów” wybitnego fizyka kwantowego, kosmologa i popularyzatora nauki prof. Paula C.W. Daviesa z Uniwersytetu Stanowego Arizony. Rozmowę przed prelekcją poprowadzili prof. dr hab. Mariusz P. Dąbrowski z Instytutu Fizyki US i dr Maciej Kawecki – popularyzator i pasjonat technologii.
Był to już drugi wyjątkowy dzień, który zapisał się w historii naszej uczelni. 14 października 2026 roku prof. Daviesowi został nadany tytuł doktora honoris causa Uniwersytetu Szczecińskiego. Uhonorowano go za ogromny wkład do nauk fizycznych, który dotyczy głównie rozwoju kwantowej teorii pól w zakrzywionej czasoprzestrzeni i próbę odpowiedzi na nurtujące nas pytania o początek Wszechświata. Rozważania te umiejscowione są na styku fizyki, kosmologii, filozofii i teologii. Jednocześnie prof. Davies włączył fizykę w badania onkologiczne. Od kilkunastu lat wspiera również w działalności naukowej i popularyzatorskiej Szczecińską Grupę Kosmologiczną – międzynarodowy zespół badawczy działający w ramach Instytutu Fizyki US.
W wydarzeniu zorganizowanym w auli uniwersyteckiej uczestniczył prof. dr. hab. Waldemar Tarczyński – Rektor Uniwersytetu Szczecińskiego, przedstawiciele władz uczelni, dr hab. Tomasz Denkiewicz, prof. US – Dyrektor Instytutu Fizyki US oraz prof. dr hab. Mariusz Przemysław Dąbrowski – założyciel Szczecińskiej Grupy Kosmologicznej, dzięki której doszło do tego wydarzenia i dr Maciej Kawecki – popularyzator nauki, prezes Instytutu Lema, twórca popularnego kanału „This is IT”, którzy poprowadzili spotkanie. Obecni byli również recenzenci w postępowaniu o nadanie tytułu doktora honoris causa: prof. João Magueijo z Imperial College London i prof. Marek Biesiada z Narodowego Centrum Badań Jądrowych, a także prof. Paweł Horodecki – Dyrektor Krajowego Centrum Informatyki Kwantowej w Gdańsku, dr hab. Patryk Mach, prof. UJ – Prezes Polskiego Towarzystwa Relatywistycznego i eksperci ze Szczecińskiej Grupy Kosmologicznej: dr hab. Adam Balcerzak, prof. US, dr hab. Vincenzo Salzano, prof. US, dr Hussain Gohar, dr Sulona Khandai.
Podczas wykładu Profesor Davies zabrał zgromadzonych słuchaczy w podróż przez fizykę kwantową.
Sto lat po powstaniu teorii kwantowej niemal wszystko, co nas dzisiaj otacza – nowoczesne ekrany, zaawansowane materiały czy elektronika w naszych kieszeniach – jest bezpośrednim produktem mechaniki kwantowej. Ta teoria nie tylko wyjaśnia, jak zbudowany jest świat, ale dała nam całą technologię, na której opiera się cywilizacja – mówił prof. Davies. Stwierdził, że technika to test dla mechaniki kwantowej, bowiem jest mnóstwo nierozwiązanych problemów naukowych, a postęp daje szansę na ich wyjaśnienie.
Według Profesora Daviesa mechanika kwantowa może w przyszłości umożliwić teleportację i przenoszenie się w czasie. Dzięki niej powstały też komputery kwantowe.
Przez ostatnie 20–30 lat nasze e-maile i prywatne wiadomości były chronione szyfrowaniem, którego złamanie zajęłoby zwykłym komputerom tysiące lat. Ta ochrona opiera się na matematyce – bardzo łatwo jest pomnożyć duże liczby, ale niezwykle trudno jest ten proces odwrócić. Komputery kwantowe zrobią to jednak błyskawicznie. Gdy wejdą na rynek, bez trudu odczytają wszystkie dotychczas utajnione dane, jeśli wcześniej nie przejdziemy na zabezpieczenia odporne na technologię kwantową – wyjaśnił prelegent.
Wśród poruszonych wątków pojawiła się także kwestia poszukiwania życia poza Ziemią. Jak wyznał prof. Davies:
Głęboko fascynuje mnie myśl, że mógłbym obudzić się jutro rano i dowiedzieć, iż wreszcie odkryliśmy, że nie jesteśmy sami we Wszechświecie. To byłoby najważniejsze odkrycie w historii ludzkości. Choć to mało prawdopodobne, niezwykle zależy mi na poznaniu odpowiedzi na to jedno pytanie.
Po wystąpieniu Profesora nastąpiła dyskusja, a także sesja pytań z sali, dająca publiczności możliwość bezpośredniej wymiany myśli z uczonym.
Zwieńczeniem spotkania było wręczenie prof. Daviesowi upominku przez JM prof. dr. hab. Waldemara Tarczyńskiego – Rektora US – oraz pamiątkowe zdjęcie z całą widownią.
Następnie uczestnicy, już w bardziej kameralnej atmosferze, mogli podejść do uczonego, porozmawiać oraz uzyskać autografy i osobiste dedykacje w jego książkach.
