Nagrania z Międzynarodowej Konferencji Naukowej o współczesnej Rosji
Zapraszamy do obejrzenia nagrań towarzyszących Międzynarodowej Konferencji Naukowej „Rosja po inwazji na Ukrainę. Perspektywy badawcze”, która odbyła się w dniach 27–28 października 2025 roku i stanowiła interdyscyplinarną refleksję nad przyczynami, przebiegiem oraz skutkami pełnoskalowej inwazji Rosji na Ukrainę.
Materiały te ukazują wielowymiarowe następstwa wojny, w tym jej konsekwencje dla kultury, nauki i współczesnych badań nad Rosją.
- Dmitry Glukhovsky: „My. Kronika upadku” – wykład o sytuacji i przyszłości Rosji i jej kultury”.
Glukhovsky to opozycyjny rosyjski pisarz i publicysta, autor postapokaliptycznej serii „Metro”. W 2024 r. w Polsce nakładem wydawnictwa Insignis ukazała się jego książka „My. Kronika upadku” – zbiór ostrych, pełnych emocji, błyskotliwych felietonów, z których każdy jest reakcją na wiadomości i czasem pozornie błahe wydarzenia z życia Rosjan i Rosji, a zebrane razem tworzą historię reżimu Putina od 2012 roku do pełnoskalowej wojny w Ukrainie. Dopiero z dzisiejszej perspektywy wyraźnie widać to, co usiłował nam przekazać Glukhovsky: jak krok po kroku, wydarzenie po wydarzeniu, znikały wolność i demokracja, jak brutalizowały się resorty siłowe, jak powracały duchy Związku Radzieckiego, jak militaryzowała się państwowa ideologia i jak kraj przygotowywał się do wojny. Autor komentuje swoje teksty z dzisiejszej perspektywy, patrząc na siebie i własne postrzeganie rzeczywistości jak na swego rodzaju historyczny artefakt. Ta książka z niepokojącą jasnością pokazuje, jak wielu rzeczy woleliśmy nie dostrzegać, jak wiele sygnałów wypieraliśmy i o jak wielu sprawach nie chcieliśmy wiedzieć, podczas gdy Rosja metodycznie i konsekwentnie maszerowała w kierunku wojowniczej tyranii.
Wykład jest tłumaczony na język polski przez prof. Romana Gawarkiewicza przy wsparciu Aleksandra Knysza i Bartosza Staszczyka.
- Czytanie performatywne sztuki antywojennej „Wania żyje” Natalii Lizorkiny w tłumaczeniu Agnieszki Sowińskiej, w wykonaniu Aleksandra Knysza. Opieka merytoryczna: Maciej Pieczyński
Sztuka opowiada historię matki walczącego na froncie rosyjskiego żołnierza. Bohaterka samotnie mierzy się z kłamstwami kremlowskiej propagandy. „Wania żyje” to jeden z najważniejszych tekstów antywojennej dramaturgii rosyjskojęzycznej, powstałych po inwazji Rosji na Ukrainę. Sztuka opisuje nie tylko koszmar wojny, ale również tragedię języka, który zakłamuje rzeczywistość, zamiast ją odzwierciedlać.
- Okrągły Stół „Kultura rosyjska po inwazji na Ukrainę”
Co dalej z rosyjską kulturą, literaturą i językiem po inwazji na Ukrainę? Na to pytanie przy okrągłym stole odpowiadają eksperci ds. Rosji: językoznawca prof. Aleksander Kiklewicz z Uniwersytetu Warmińsko-Mazurskiego, literaturoznawca prof. Aleksander Wawrzyńczak z Uniwersytetu Jagiellońskiego oraz dziennikarka Arleta Bojke z Kanału Zero, autorka podcastu „Koniec świata”. Debatę poprowadził dr Maciej Pieczyński, rusycysta z Instytutu Literatury i Nowych Mediów Uniwersytetu Szczecińskiego.
- Okrągły Stół „Polityka rosyjska po inwazji na Ukrainę”
Co dalej z rosyjską polityką po inwazji Rosji na Ukrainę? Na to pytanie przy okrągłym stole odpowiadają eksperci ds. Rosji: były ambasador RP na Ukrainie Bartosz Cichocki, historyk z Uniwersytetu Warszawskiego prof. Hieronim Grala oraz reżyser filmów dokumentalnych Konrad Szołajski. Debatę poprowadził dr Michał Patryk Sadłowski, historyk ustroju i prawa z Uniwersytetu Warszawskiego, dyrektor Centrum Badań nad Państwowością Rosyjską.