Relacja z wizyty delegacji z Chin i IO PAN na Uniwersytecie Szczecińskim
W dniach 23–27 września br. Uniwersytet Szczeciński gościł delegacje z Morskiego Oddziału Chińskiej Służby Geologicznej w Kantonie (GMGS) oraz Instytutu Oceanologii Polskiej Akademii Nauk w Sopocie. Wizyta była okazją do podsumowania dotychczasowych wyników międzynarodowego projektu PRISM, poświęconego badaniu wpływu wietrzenia minerałów na zmiany klimatyczne, a także do oficjalnego włączenia IO PAN do trójstronnego porozumienia o współpracy naukowej.
W skład chińskiej delegacji pod przewodnictwem prof. dr. Gaowen He, zastępcy dyrektora naukowego GMGS w Kantonie, weszli: prof. dr Pibo Su (dyrektor oddziału GMGS w Sanjii), dr Jinpeng Zhang (prof. GMGS), Xiao Xiao oraz Yaoyao Lyu. Instytut Oceanologii Polskiej Akademii Nauk (IO PAN) reprezentowali dr hab. Karol Kuliński, prof. IO PAN, oraz dr Katarzyna Koziorowska.
Wizyta została zaplanowana jako spotkanie śródokresowe w ramach obowiązującej od 2024 r. umowy o współpracy między US, Chińską Służbą Geologiczną (CGS) i GMGS, dedykowane podsumowaniu dotychczasowej współpracy, dotyczącej badań środowiskowych i wpływów antropogenicznych w morzach szelfowych oraz ustaleniu dalszych działań, a także podpisaniu nowego załącznika do porozumienia, uwzględniającego IO PAN jako partnera projektu i omówieniu wizyty naukowców z US w GMGS (październik/listopad 2026 r.).
Do najważniejszych osiągnięć ze strony GMGS zaliczono pobranie próbek z rdzenia osadów z szelfu Morza Południowochińskiego oraz interpretację danych sejsmicznych w tym rejonie, zaś ze strony US: pozyskanie przez kierownika projektu prof. P. Clifta finansowania badań ze środków NCN w ramach grantu MAESTRO, zatytułowanego „Sprzężenie zwrotne klimat – wietrzenie w obrębie zlewni rzeki Perłowej (Chiny) i jego zapis w osadach szelfowych Morza Południowochińskiego z okresu plejstoceńskich wahań poziomu morza i zmian klimatycznych” (PRISM), oraz uzyskane wstępne wyniki.
W ramach tego interdyscyplinarnego projektu PRISM, naukowcy z Instytutu Nauk o Morzu i Środowisku, we współpracy z ekspertami z IO PAN w Sopocie oraz z oddziału GMGS w Kantonie, podjęli się próby określenia istotności wpływu wietrzenia chemicznego minerałów krzemianowych na szelfach kontynentalnych oraz rekonstrukcji potencjalnie powiązanych zmian klimatycznych i innych wybranych komponentów środowiska. Badania przeprowadzone na przykładzie osadów szelfowych w strefie ujścia Rzeki Perłowej i przyległym szelfie kontynentalnym w Chinach, pozwolą określić jak w przeszłości geologicznej, pochłanianie dwutlenku węgla w wyniku wietrzenia chemicznego, wpływało na globalne ochłodzenie klimatu, a w konsekwencji na zmiany poziomu oceanu światowego, co przyczyni się znacznie do rozwoju wiedzy dotyczącej regionalnych i globalnych zmian klimatycznych.
W pierwszym dniu wizyty, 24.09.2026 r., w Instytucie Nauk o Morzu i Środowisku US, odbyło się seminarium naukowe, na którym gości powitał Dyrektor INoMiŚ US prof. dr hab. Paweł Terefenko. Podczas spotkania dr hab. Joanna Dudzińska-Nowak, prof. US przedstawiła ponad 17-letnią współpracę Uniwersytetu Szczecińskiego z Morskim Oddziałem Chińskiej Służby Geologicznej w Kantonie (GMGS), dr Jinpeng Zhang, prof. GMGS przedstawił zagadnienia związane z poborem rdzenia i planowane analizy związane z realizacją badań. Następnie, dr hab. Peter Clift, prof. US, kierownik projektu, omówił jego założenia i zaprezentował pierwsze uzyskane wyniki, zaś dr hab. Karol Kuliński, prof. IO PAN przedstawił rezultaty pierwszych analiz uzyskanych w Instytucie Oceanologii PAN. Po prezentacjach dyskutowano uzyskane wyniki oraz dalsze kroki niezbędne do realizacji zaplanowanych badań.
Najważniejszym punktem wizyty było oficjalne spotkanie z JM prof. dr hab. Waldemarem Tarczyńskim, Rektorem US oraz dr hab. Kingą Flagą-Gieruszyńską, prof. US, Prorektor ds. Organizacji, które odbyło się w piątek, 25.09. Podczas spotkania nastąpiło uroczyste podpisanie nowego aneksu do obowiązującego porozumienia o współpracy w zakresie geologii morza z 24.05.2024 r. Nowy aneks dedykowany jest realizacji projektu MAESTRO i oprócz owocnej współpracy pomiędzy US i GMGS obejmuje włączenie do badań partnera projektu – Instytutu Oceanologii Polskiej Akademii Nauk.
Ze względu na fakt, iż Województwo Zachodniopomorskie jest partnerskim regionem Prowincji Guangdong ze stolicą w Kantonie, podczas wizyty nie zabrakło również elementów związanych z lokalną historią i kulturą. Uczestnicy delegacji odwiedzili Muzeum Geologiczne US i laboratoria INoMiŚ US, a także spróbowali szczecińskich pasztecików oraz specjałów polskiej kuchni. Zapoznali się również z historią miasta i regionu opowiedzianą przez znanego szczecińskiego przewodnika Pana Tomasza Wieczorka, z którym zwiedzili centrum miasta i Zamek Książąt Pomorskich. W sobotę wzięli udział w wyjeździe naukowym na wybrzeże Morza Bałtyckiego, uwzględniającym przystanki przy najważniejszych obiektach kulturowych regionu, między innymi w Muzeum Bursztynu w Kołobrzegu oraz ruinach kościoła św. Mikołaja w Trzęsaczu, które są naocznym potwierdzeniem postępującej erozji brzegów południowego Bałtyku.
Opracowanie: dr hab. Joanna Dudzińska-Nowak, prof. US.