„Wstrzymał Słońce, ruszył Ziemię” – Światowy Kongres Kopernikański
19 lutego, dokładnie w 550. rocznicę urodzin Mikołaja Kopernika zainaugurowano Światowy Kongres Kopernikański. To pierwsze z wielu wydarzeń w ramach Roku Kopernika, który Uniwersytet Mikołaja Kopernika w Toruniu organizuje wspólnie z Uniwersytetem Jagiellońskim, Uniwersytetem Warmińsko-Mazurskim i Instytutem Historii Nauki PAN. Naszą Uczelnię podczas Kongresu reprezentowała dr hab. Katarzyna Kotarska, prof.US, Prorektor ds. Studenckich.
Światowy Kongres Kopernikański odbywał się w dniach 19-20.02.2023 r. Zgromadził wielu wybitnych przedstawicieli nauki, noblistów, rektorów wielu polskich uczelni, przedstawicielu rządu RP oraz szefów europejskich banków centralnych. Pierwszego dnia, podczas uroczystości, przemawiający podkreślali przede wszystkim, że święto Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu jest jednocześnie wielkim świętem całej nauki polskiej. Prof. Andrzej Sokala, Rektor Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu, w swoim wystąpieniu przypomniał jedno z haseł uczelni: wszechstronność godna patrona, mówił na czym polegała wszechstronność człowieka renesansu oraz, że postać Kopernika, mimo upływu wieków, może wciąż stanowić inspirację do rozwoju i dążenia do prawdy, co jest wg Kopernika najważniejszym obowiązkiem człowieka.
Wydarzenie uświetnił wykład inauguracyjny, który wygłosił prof. Phillip James Edwin Peebles, kanadyjski astronom i kosmolog, laureat Nagrody Nobla w dziedzinie fizyki za rok 2019.
Drugiego dnia Kongresu Kopernikańskiego odbyła się m.in. debata noblistów, w której udział wzięli:
- Prof. Philip James Edwin Peebles – kanadyjsko-amerykański fizyk, kosmolog, astrofizyk i astronom, jeden z pionierów teorii formowania się struktur kosmicznych, laureat Nagrody Nobla w dziedzinie fizyki z 2019 roku.
- Prof. Michel Gustave Édouard Mayor – szwajcarski astronom, profesor na wydziale astronomii Uniwersytetu Genewskiego, laureat Nagrody Nobla w dziedzinie fizyki z 2019 roku.
- Prof. Barry Clark Barish – amerykański fizyk doświadczalny, profesor emeritus California Institute of Technology, czołowy ekspert w dziedzinie fal grawitacyjnych, laureat Nagrody Nobla z fizyki z 2017 roku.
- Prof. Arthur B. McDonald – kanadyjski fizyk, profesor kanadyjskiego Queen’s University w Kingston, laureat Nagrody Nobla w dziedzinie fizyki z 2015 roku.
- Prof. Didier Patrick Queloz – szwajcarski astronom, profesor Uniwersytety Cambridge, laureat Nagrody Nobla w dziedzinie fizyki z 2019 r.
Nobliści rozmawiali przede wszystkim o fizyce i astronomii, ale również o obecnych problemach współczesnego świata.
Kongres ma formułę „kroczącą”. Następne obrady odbywać się będą kolejno w Krakowie (24-26 maja), Olsztynie (21-24 czerwca), żeby następnie we wrześniu powrócić do Torunia.
Rok 2023 został ustanowiony przez Senat RP Rokiem Mikołaja Kopernika. Datę powiązano z rocznicą pięćset pięćdziesiątych urodzin i czterysta osiemdziesiątą rocznicą śmierci polskiego astronoma.Od 2020 r. w dniu urodzin Mikołaj Kopernika -19 lutego – obchodzimy Dzień Nauki Polskiej. Ustanowienie tego święta – jak podano w uzasadnieniu ustawy z 9 stycznia 2020 r. – było „wyrazem najwyższego uznania dla dokonań rodzimych naukowców w ponad 1000-letniej historii naszego narodu i państwa”.
Fot. Andrzej Romański