Zmarł Leszek Szaruga
Z głębokim żalem zawiadamiamy, że w dniu 15 października 2024 r. odszedł Leszek Szaruga, właśc. Aleksander Wirpsza.
Prof. zw. Aleksander Wirpsza, poeta, prozaik, krytyk literacki, tłumacz, wykładowca Uniwersytetu Szczecińskiego w latach 1992-2004, znany szerszemu gronu czytelników pod literackim pseudonimem Leszek Szaruga.
Żegnamy Kolegę i Przyjaciela szczecińskiej polonistyki.
Rodzinie i Najbliższym składamy wyrazy najgłębszego współczucia
Rektor, Senat i społeczność akademicka Uniwersytetu Szczecińskiego.
Wspomnienie
Leszek Szaruga urodził się w 1946 roku w Krakowie, był synem poety Witolda Wirpszy i Marii Kureckiej, tłumaczki, poetki, prozaiczki. W latach 1947-1956 mieszkał z rodzicami i młodszą siostrą Lidią w Szczecinie, najpierw na Głębokim, potem w dzielnicy Pogodno (lata spędzone w naszym mieście opisał w autobiograficznej powieści Podróż mego życia wydanej w 2010). Studiował na Wydziale Filozofii Uniwersytetu Warszawskiego, jednak w marcu 1968 roku został relegowany ze studiów i aresztowany za udział w protestach studenckich. Po kilku latach wrócił na studia, ale na kierunku polonistyka, magisterium uzyskał w 1976 r.
Jako syn opozycjonisty, a następnie emigranta był zmuszony do pozasystemowej i opozycyjnej formy działalności literackiej w okresie PRL-u. W latach 1979-89 był pracownikiem Sekcji Polskiej Radia Wolna Europa. W pierwszej połowie lat 80. ubiegłego wieku był redaktorem niezależnych pism („Puls”, „Opornik”, „Wybór”, „Wezwanie”).
Mieszkał w Berlinie Zachodnim (1987-1990), współpracował tam z sekcjami polskimi BBC oraz Deutsche Welle oraz czasopismami emigracyjnymi. Publikował w paryskiej „Kulturze”, w ostatnich latach wydawania tego pisma był szefem działu poezji.
Doktoryzował się na Uniwersytecie Warszawskim na podstawie pracy Walka o godność. W 2000 r. habilitował się na Uniwersytecie Adama Mickiewicza w Poznaniu na podstawie pracy Historia – państwo – literatura. Powieść współczesna jako przestrzeń pytań o sens historii, opublikowanej przez Wydawnictwo Naukowe Uniwersytetu Szczecińskiego w 1999 r.
W Instytucie Filologii Polskiej US wykładał historię literatury polskiej okresu Młodej Polski i XX wieku. Na naszej uczelni był promotorem licznych prac magisterskich oraz jednej pracy doktorskiej.
Od 2003 r. wykładał w WSP w Częstochowie, a następnie na Uniwersytecie Warszawskim na Wydziale Kulturoznawstwa.
W roku 1986 Leszek Szaruga otrzymał Nagrodę Kościelskich, a w 1999 – nagrodę literacką „Kultury”. W 2009 r. uhonorowany został Srebrnym Medalem „Zasłużony Kulturze – Gloria Artis”.
Od 2019 r. pełnił funkcję jurora konkursu Nagrody Literackiej Marszałka Województwa Zachodniopomorskiego „Jantar” organizowanego przez Książnicę Pomorską.
Debiutował jako poeta w „Życiu Literackim” w 1967 r. Opublikował liczne tomy poezji, m.in. Czas morowy (1982), Przedświt (1986), Nie mówcie Europa/Sagt nicht Europa (1988), Po wszystkim (1991), Klucz od przepaści (1994), Panu Tadeuszowi (2001), Łowca (2021), No i co z tego (2024); prozy: Zdjęcie (2008), Podróż mego życia (2010), …zmowa kontrolowana (2014), Dane elementarne (2014); eseistyki: Własnymi słowami (1979), Szkoła polska (1984), Dochodzenie do siebie. Wybrane wątki literatury po 1989 roku (1997), Ludzki język muzyki. Czytanie Różewicza (2017), Palimpsest Międzymorza (2014), Wyprasowania (2024).
Żegnamy Kolegę i Przyjaciela szczecińskiej polonistyki. R.I.P.
Oprac. dr hab. Tatiana Czerska, prof. US
Fot.Włodzimierz Wasyluk/Forum